مقاله تايمز آنلاين درباره بحران ايران آيا فروپاشی ديوار در پیش است؟ رابين رايت

زمان آن فرار رسيده که ببينيم آيا تنش های موجود در ايران، به يکی از لحظات به ياد ماندنی نظير فروپاشی ديوار برلين تبديل میشود يا خير.

اين يک حرکت ضد-انقلاب نيست. "جنبش سبز" جديد ائتلافی از احزاب نامتجانس، از رئيس جمهور سابق گرفته تا مردمی که حتی رأی نداده اند، است. آنها به مسائل از ديدگاه های مختلفی نگاه می کنند. با اين حال، الگوی خيزش عمومی از زمان انتخابات بحث انگيز شش ماه پيش به اين سو، درحال زمينه سازی وقوع رويدادهای تاريخی است.

مخالفان ثابت کرده اند که عزم و اراده لازم برای تن دادن به پيامدهای اين چالش را عليرغم استفاده بيرحمانه رژيم از زور، بازداشت های فله ای، دادگاه های نمايشی و گزارش های مربوط به شکنجه و تجاوز در زندان، با خود دارند. مخالفان در بحبوحۀ تنش های سياسی، دست بالا را در اختيار دارند.

نکته ای که به همان اندازه اهميت دارد، اين است که يک قدرت مردمی جديد در گروهی از کشورهای تحت حاکميت رژيم های خودکامه در حال شکل گرفتن است. انقلاب سی سال پيش ايران، با پايان دادن به حکومت سلطنتی و معرفی اسلام به عنوان نگرش سياسی مدرن، عالم سياست را در قلمروی خاورميانه تغيير داد. پر شدن خيابان های ايران اين بار با درخواست پايان دادن به خودکامگی ها و نيز مطالبه حقوق پايه نظير آزادی بيان، آزادی مطبوعات و احترام به آرای مردم، دوباره همان مسير را در پيش گرفته است.

جنبش سبز چيزی فراتر از يک ناآرامی ساده و و محدود است. اين جنبش، پوياترين و نمادين ترين شکل از نافرمانی مدنی در سراسر دنياست.

برای شروع می توان از جنبش اسکناس حرف زد. هزاران اسکناس ايرانی با علامت سبز پيروزی (حرف وی انگليسی) مهر شده است. شعارهای دست نوشته که بازتابی از محکوميت رژيم هستند نيز بر روی پول ها نقش بسته است. بر روی برخی از آنها عکس هائی چاپ شده است: يکی از این عکس ها کارتونی از محمود احمدی نژاد است که زير آن نوشته شده "دشمن مردم". ديگری عکس گرفته شده توسط تلفن همراه از ندا آقا سلطان است که پس از اصابت گلوله کشته شد. زير اين عکس نوشته شده "مرگ بر ديکتاتور"، شعار رايجی که بر عليه آيت الله خامنه ای سر داده می شود.

در تبلیغات اسکناسی، حتی سياست خارجی رژيم نيز محکوم شده است. در يکی از شعارهای نوشته شده به رنگ سبز بر روی اسکناسی 000/20 ريالی آمده است: "خامنه ای کافر، نوکر پوتين است." بر روی اسکناس ديگری نوشته شده: "آنها پول مردم را می دزدند و به چاوز می دهند." برخی نيز حاوی شعارهائی هستند که از ديگران می خواهد به جنبش شعار نويسی روی اسکناس ها ملحق شوند. گزارش می شود دولت در صدد خارج کردن پول های نوشته دار از چرخه برآمده است، اما تعداد اسکناس هائی که بايد با اين حساب از چرخه خارج شوند، بسيار زياد است.

جنبش ديگر، تحريم کالاهائی است که تبليغات آنها در تلويزيون دولتی انجام می شود. مردم در سوپرمارکت از يکديگر می خواهند برخی محصولات خاص را که به صدا وسيمای انحصاری دولت کمک می کنند، خريداری نکنند. ضمناً مخالفان خواستار تحريم خريد گوشی تلفن همراه از شرکت هائی شده اند که تکنولوژی های خاصی را در اختيار دولت قرار داده است. ارزيابی نتايج اين جنبش امکان پذير نيست اما بعد انتقادی اقتصادی را به روياروئی سياسی افزوده است.

گاهی نافرمانی مدنی آشکار و عريان است. ترسیم تصاوير با بهره گيری از اسپری های رنگ سبز بر روی ديوارها رو به افزايش است. اين وجه ديگری از تظاهرات عليه مقامات است. پوسترهای بزرگ از افراد بازداشت شده و مخالفان که تنها خواهان آزادی بوده اند، اغلب همزمان با رويدادها يا سخنرانی های طرفداران رژيم در محوطه دانشگاه ها به نمايش گذاشته می شوند.

کليپ های ويدئويی نشان می دهند در مسابقات فوتبال و در متروها، مخالفان به طور برنامه ريزی نشده ناگهان شروع به سر دادن شعار می کنند: "مرگ بر ديکتاتور" و "الله و اکبر". شعار الله و اکبر يادآور شعارهای انقلابی گذشته برعليه خودکامگی بوده که اکنون به تندروهای انقلاب سرايت کرده است. مفهوم آن هم اين است که خدا جانب جنبش سبز را گرفته و از آن در برابر رژيم پشتيبانی می کند.

مشارکت در نافرمانی مدنی بسيار گسترده تر از حضور در تظاهرات است. دامنه نافرمانی مدنی به افراد و اقدامات هماهنگ نشده، نظير به چالش کشيده شدن رهبر عالی توسط محمود وحیدی نيا دانشجوی رياضی دانگشاه شريف، گسترش يافته است. آيت الله خامنه ای در ديداری با نخبگان علمی هشدار داده بود "بزرگترين گناه" شبهه افکنی درباره نتايج انتخابات 22 خرداد است. آنجا بود که آقای وحیدی نيا پشت ميکروفون رفت و ضمن محکوم کردن سرکوب های دولت، درباره آزار و اذيت های صورت گرفته در زندان و اينکه چرا هيچکس مجاز نيست از رهبر انتقاد کند، سؤالاتی پرسيد. ضمناً او به خامنه ای گفت که در يک حباب زندگی می کند.

جنبش سبز تا کنون بر استفاده از روش های غير خشونت آميز اصرار داشته است. شايد اين خنده دارترين چيز موجود درباره جمهوری اسلامی است که امروز رژيم سرکوبگری که به دليل کار بر روی تسليحات هسته ای مورد سؤ ظن قرار گرفته، با بزرگترين چالش خود در برابر نافرمانی صلح آميز مدنی مواجه شده است. حتی رژيم تا بن دندان مسلح ايران نيز نتوانسته اين نافرمانی را متوقف کند.



منبع: تايمز آنلاين- 28 دسامبر